Logo Vlaamse Overheid en Ruimtelijke Ordening

Werken aan en rond de woning

functiewijzigenWijzigen van de woonfunctie

Het veranderen van de functie van uw woning of van een gedeelte ervan is in regel vergunningsplichtig. Zelfs als u geen werken uitvoert, moet u een vergunning aanvragen om de hoofdfunctie van een gebouw te wijzigen.

Een gebouw kan (een van) de volgende hoofdfuncties bezitten:

  • wonen
  • verblijfsrecreatie
  • dagrecreatie, met inbegrip van sport
  • land- en tuinbouw in de ruime zin
  • detailhandel
  • dancing, restaurant en café
  • kantoorfunctie, dienstverlening en vrije beroepen
  • industrie en bedrijvigheid
  • gemeenschapsvoorzieningen en openbare nutsvoorzieningen
  • militaire functie.

Ook omgekeerd geldt dat u een vergunning nodig hebt om een gebouw dat niet als woning bedoeld is toch als woning te gebruiken. Voorbeelden hiervan zijn: 

  • een hoeve in landbouwgebied gebruiken als woning, zonder bijhorende landbouwactiviteit, 
  • een gebouw in recreatiegebied permanent bewonen, 
  • een loods omvormen tot woning.

Vrijstelling*

Het in een woongebouw uitoefenen van functies, die complementair zijn aan het wonen, zoals kantoorfunctie, dienstverlening en vrije beroepen, verblijfsrecreatie, detailhandel, restaurant, café en bedrijvigheid is vrijgesteld van vergunning, als aan elk van de volgende vereisten is voldaan: 

  • het woongebouw is gelegen in een woongebied of in een daarmee vergelijkbaar gebied, 
  • de woonfunctie blijft de hoofdfunctie van het gebouw, 
  • de complementaire functie beslaat minder oppervlakte dan de woonfunctie en nooit meer dan 100 vierkante meter, 
  • de complementaire functie is niet strijdig met de voorschriften van stedenbouwkundige verordeningen, ruimtelijke uitvoeringsplannen, plannen van aanleg en verkavelingen.
    Een tijdelijke gebruikswijziging van een gebouw, met een maximale duur van vier keer dertig dagen per jaar, is ook van vergunning vrijgesteld.

Voorbeeld: De familie Jacobs heeft een fruitbedrijf. Tijdens het oogstseizoen willen ze de garage inrichten als tijdelijke verkoopsruimte. Zolang dit gebruik per jaar niet langer duurt dan vier keer dertig dagen per jaar is hiervoor geen stedenbouwkundige vergunning vereist.

Melding*

Binnen deze categorie zijn er geen meldingsplichtige werken.

 

 

MEDEWERKING ARCHITECT

Voor het wijzigen van de functie van een gebouw is de medewerking van een architect niet vereist. Let wel: eventuele werken die gepaard gaan met de functiewijziging vallen wellicht niet onder de vrijstelling van vergunning of de vrijstelling van architect.

 

Werken aan en rond de woning

 

Het bouwen van een nieuwe woning is uiteraard steeds vergunningsplichtig. De medewerking van een architect is ook altijd verplicht. Maar hoe zit dat bij andere ingrepen?

 

renovatie en onderhoud

functie wijzigen

meergezinswoning maken

Verbouwen / Onderhoud

Functiewijziging

 Opsplitsen / Zorgwonen

losstaande bijgebouwen (tuinhuizen, serres,...) 

 uitbreiden

slopen

Losstaande bijgebouwen
(garage, serre, pool-house,...)

Uitbreiden
(veranda, garage, ...)

Slopen

niet overdekte constructies

groen

tuinaccessoires (speeltuig, bbq, brievenbus,...)

 Oprit, vijver, zwembad,...

 Groen en afscheiding

 Tuin accessoires

zonnepanelen en schotelantennes

reliefwijzigingen en ondergrondse installaties

 

Zonnepanelen, schotels

Reliefwijziging en ondergronds

    

checklist vrijstelling

Vrijstelling enkel mogelijk als:

  • Niet strijdig met voorschriften van een bijzonder plan van aanleg (BPA), gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) of verkavelingsvergunning, tenzij de gemeente dit plan of de vergunning heeft opgenomen in een lijst waarbinnen de Vlaamse vrijstellingsregeling voorrang krijgt op de voorschriften van het plan. 
  • Niet strijdig met stedenbouwkundige verordeningen van gewest, provincie of gemeente. Merk op dat de gewestelijke verordening rond hemelwater vaak oplegt dat u gebouwen en verhardingen enkel kan oprichten als u een infiltratievoorziening voor hemelwater aanlegt.
  • Niet strijdig met uitdrukkelijke voorwaarden van de bestaande stedenbouwkundige vergunningen. 
  • Niet strijdig met andere wetgeving, zoals: 
    • erfdienstbaarheden (wegen, waterwegen, spoorwegen) 
    • burgerlijk wetboek (lichten en zichten, gemene muur, ...) 
    • natuurwetgeving 
  • Niet in:

    • een 5 meter brede strook vanaf de bovenste rand van het talud van waterlopen;
    • de erfdienstbaarheidszone langs grachten van algemeen belang:
    • de afgebakende oeverzones.
  • Uw gemeente heeft de vrijgestelde handeling voor deze ingreep niet meldingsplichtig gemaakt.

Vrijgestelde werken mogen enkel uitgevoerd worden na het verkrijgen van een machtiging van het agentschap Onroerend Erfgoed

  • op percelen met beschermde monumenten, 
  • in beschermde landschappen of aangeduide erfgoedlandschappen, 
  • in beschermde stads- en dorpsgezichten, 
  • in beschermde archeologische monumenten.